Psychoneurologia
Psychoneurologia
- » Centrum Psychoneurologii Wieku Podeszłego
- » Poradnia Choroby Parkinsona i Schorzeń Układu Pozapiramidowego
- » Poradnia Psychogeriatryczna i Leczenia Zaburzeń Pamięci
- » Oddział Dzienny Psychiatryczny Geriatryczny
- » Zespół Leczenia Środowiskowego w Psychogeriatrii
Centrum Psychoneurologii Wieku Podeszłego
Centrum Psychoneurologii Wieku Podeszłego to pierwsza w regionie jednostka medyczna zajmująca się całościowo problemami neurologicznymi i psychicznymi charakterystycznymi dla wieku podeszłego (głównie schorzeniami neurozwyrodnieniowymi – choroba Alzheimera, otępienie z ciałami Lewy`ego, otępienia czołowo-skroniowe, otępienia naczyniopochodne, choroba Parkinsona i inne schorzenia pozapiramidowe). Zajmujemy się także leczeniem zaburzeń psychicznych występujących w wieku podeszłym takich jak depresje, zaburzenia zachowania, psychozy.
Ogromną zaletą powstałego Centrum jest jego kompleksowość – w jednym miejscu działają zintegrowane zespoły diagnozujące i leczące choroby wieku podeszłego. Pacjentom z zaburzeniami pamięci oferowana jest wielokierunkowa rehabilitacja funkcji poznawczych (ambulatoryjna oraz w ramach odziału dziennego) natomiast chorym z zaburzeniami aktywności ruchowej proponujemy treningi rehabilitacji ruchowej. Opiekunowie chorych z problemiami psychogeriatrycznymi mogą zasięgnąć też porad edukacyjnych oraz uczestniczyć w spotkaniach grup wsparcia.
Centrum działa jako ośrodek diagnostyczno-konsultacyjny. U pacjentów zgłaszających się do leczenia po raz pierwszy przeprowadzana jest niezbędna diagnostyka i stawiane jest rozpoznanie oraz wdrażane leczenie. Po ustaleniu metod terapii pacjenci otrzymują informację dla lekarza podstawowej opieki zdrowotnej określającą dalsze postępowanie lecznicze. Ustalane są też terminy wizyt kontrolnych odbywających się co kilka miesięcy.
Proces diagnostyki i leczenia prowadzony jest w sposób zintegrowany i ciągły. Pacjent jest oceniany zarówno od strony psychicznej jak i somatycznej. Mamy możliwość zlecania wszelkich badań dodatkowych (laboratoryjnych, elektrofizjologicznych i obrazowych). Oferujemy opiekę ambulatoryjną, dzienną i środowiskową. Pacjentami zajmuje się personel mający wieloletnie doświadczenie w opiece nad chorobami wieku podeszłego. Są to:
- neurolodzy zajmujący się zaburzeniami pamięci,
- neurolodzy zajmujący się schorzeniami pozapiramidowymi,
- psychiatrzy,
- psycholodzy,
- pielęgniarki,
- terapeuci zajęciowi,
- rehabilitanci,
- pracownik socjalny
W strukturze Centrum znajdują się: Poradnia Parkinsonizmu i Chorób Układu Pozapiramidowego, Poradnia Psychogeriatryczna i Leczenia Zaburzeń Pamięci, Dzienny Oddział Psychiatryczny Geriatryczny oraz Zespół Leczenia Środowiskowego w psychogeriatrii. Mogą tu uzyskać pomoc osoby, które zauważyły u siebie niepokojące dolegliwości oraz te, u których choroba została już zdiagnozowana.
Centrum działa na podstawie umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia, dlatego porady udzielane są bezpłatnie dla osób ubezpieczonych. Aby zarejestrować się należy mieć skierowanie do właściwej poradni od lekarza ubepieczenia zdrowotnego. Należy przedstawić także aktualny dokument ubezpieczenia.
Poza działalnością medyczno-usługową w Centrum prowadzone są także badania własne i zlecone dotyczące schorzeń neuro- i psychogeriatrycznych. Pracownicy należą do wielu organizacji naukowych i fachowych zajmujących się problematyką dotyczącą naszych pacjentów. Współpracujemy z wieloma jednostkami naukowymi i leczniczymi w regionie kujawsko-pomorskim. Kadra lekarska, psychologiczna, pielęgniarska i terapeutyczna kształcąca się w naszym regionie odbywa tu szkolenia i staże fakultatywne. Zespół Centrum publikuje prace naukowe i popularnonaukowe służące pogłębianiu wiedzy w dziedzinie schorzeń układu nerwowego.
Poradnia Choroby Parkinsona i Schorzeń Układu Pozapiramidowego
Lekarze specjaliści prowadzą leczenie u pacjentów z chorobą Parkinsona i innymi schorzeniami układu pozapiramidowego. Chorym z trudnościami w poruszaniu oferowane są także instruktażowe zajęcia rehabilitacyjne.
Co może niepokoić?
Warto zwrócić uwagę, że objawy choroby Parkinsona pojawiają się podstępnie i narastają stopniowo w ciągu lat. Najbardziej typowymi objawami we wczesnym stadium choroby są: pogorszenie sprawności ruchowej (niezgrabność ruchów z towarzyszącym uczuciem sztywności mięśni, narastające trudności w wykonywaniu precyzyjnych czynności np.zapinanie guzików, przygotowywanie posiłków, zmiana charakteru pisma), drżenie (początkowo dyskretne, spoczynkowe, najczęściej jednostronne, obejmujące głównie palce i dłonie), spowolnienie psychoruchowe (wolniejsze wykonywanie wszystkich czynności, trudności z szybkim odpowiadaniem na pytaniu i formuowaniem myśli), sztywność mięśni (wzmożone napięcie mięśni wymusza charakterystyczną pochyloną sylwetkę i chód drobnymi krokami).
Chorzy niekiedy wiążą powyższe objawy ze zmianami reumatycznymi lub po prostu ze starszym wiekiem. Warto jednak w takiej sytuacji skonsultowaćsię ze specjalistą.
Kto choruje na chorobę Parkinsona?
Choroba ta spotyka zarówno kobiety i mężczyzn. Najczęsciej chorują osoby pomiędzy 50-tym a 70-tym rokiem życia. Jednak rozpiętość pojawienia się pierwszych objawów jest znacznie większa i sięga od 30 do 80 lat.
W innych schorzeniach pozapiramidowych występują też odmienne objawy, np.: nieskoordynowane, trudne do opanowania, nagłe ruchy kończyn czy grup mięśniowych, niezależne od woli skurcze mięśni.
Na czym polega badanie?
Chory po zgłoszeniu się do poradni jest badany przez lekarza, stawiane jest wstępne rozpoznanie, chorego kieruje się na konieczne badania diagnostyczne (badanie obrazowe mózgu, badania krwi i inne – badania zlecane są indywidualnie u chorego według potrzeby).
Pacjenci i opiekunowie mogą też uzyskać rehabilitacyjne porady edukacyjne. Poradnictwo takie odbywa się cyklicznie i obejmuje ocenę możliwości ruchowej pacjenta, edukację opiekuna w zakresie utrzymania i poprawy sprawności ruchowej oraz okresową kontrolę postępów leczenia.
Kto może się leczyć w naszej poradni: każdy chory ubezpieczony (niezależnie od wieku), który otrzyma skierowanie do Poradni Parkinsonizmu i Chorób Układu Pozapiramidowego od lekarza rodzinnego lub specjalisty mającego umowę na świadczenie usług medycznych z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Poradnia Psychogeriatryczna i Leczenia Zaburzeń Pamięci
Do poradni zgłaszać się mogą pacjenci dotknięci chorobami otępiennymi, w tym najczęstszą chorobą Alzheimera, oraz ci których zaniepokoiły pozornie błahe objawy związane z ubytkiem pamięci. Zajmujemy się także pacjentami z innymi zaburzeniami psychicznymi wieku podeszłego (depresje, zaburzenia nastroju, zachowania, psychotyczne)
Co może niepokoić?
Trzeba pamiętać, że objawy zespołów otępiennych narastają powoli. Początkowo są podstępnie niewielkie i nie niepokoją chorych ani ich rodzin. Natomiast właśnie wówczas najlepsze efekty odnosi wdrożenie leczenia.
Pierwszymi objawami choroby są: trudności w przyswajaniu nowych informacji (np. zapominanie treści odbytej niedawno romowy i stały pytanie o to samo), trudności w orientacji w czasie (określaniu bieżącej daty, pory roku, dnia tygodnia itp.) i miejscu (początkowo chory gubi się tylko w nowych miejscach, ma trudności w wyjazdach do miasta, posługiwaniu się środkami komunikacji miejskiej), “gubienie” rzeczy (nie wiem gdzie są moje dokumenty, pieniądze, klucze czy okulary, pewnie ktoś je przełożył), unikanie wcześniej lubianych czynności z powodu trudności w ich wykonywaniu (narastająca apatia i zanik zainteresowań). W zaawansowanej fazie otępienia pojawiają się liczne zaburzenia zachowania, objawy psychotyczne oraz narasta uzależnienie chorych od opiekunów.
Istotne jest zrozumienie, że w każdej fazie choroby można pomóc choremu i jego opiekunom. Farmakoterapia oraz inne formy leczenia przynoszą z reguły zadowalające skutki.
W każdej fazie może pojawić się depresja. Smutek, przygnębienie, izolacja od otoczenia, płaczliwość, nadmierna łatwość denerwowania się (drażliwość) które pojawiają się po 50 roku życia mogą sugerować depresję o późnym początku. Zdarza się, że inicjuje ona zaburzenia pamięci skutkujące otępieniem.
Kto choruje na choroby otępienne? Najczęściej osoby po 60-tym roku życia, nieco częściej kobiety. Przyjmuje się, że na choroby otępienne choruje ok. 1% populacji ogólnej. Zdarza się, że choroby występują wśród wielu członków rodziny i w wielu jej pokoleniach. Wówczas początek choroby bywa wcześniejszy. Wcześniej rozpoczynają się też objawy otępień innych niż choroba Alzheimera.
Na czym polega badanie?
Po zgłoszeniu się do poradni chory jest badany przez lekarza (zbierany jest wywiad od pacjenta i opiekuna, przeprowadzane jest badanie pacjenta), psychologa (przeprowadzane są testowe badania w celu oceny nasilenia zaburzeń pamięci i zaburzeń psychicznych), na kolejnej wizycie chory kierowany jest na badania dodatkowe w razie konieczności ich wykonania (badania neuroobrazowe, badania krwi).
W naszej poradni udzielane są także porady wspierające i edukacyjne dla opiekunów chorych z zaburzeniami pamięci. Psycholodzy informują na nich jak postępować wobec podopiecznego oraz jak opiekun może radzić sobie ze swoim zmęczeniem. Porady odbywają się w grupach i indywidulanie. W celu uzyskania porady należy się zarejestrować.
Pacjenci i opiekunowie mogą też uzyskać rehabilitacyjne porady edukacyjne, których celem jest nauka możliwości sprawdzenia i poprawy sprawności ruchowej pacjentów.
Kto może się leczyć w naszej poradni?
Zgodnie z kontraktem z Narodowym Funduszem Zdrowia leczymy chorych po 60 roku życia; osoby młodsze przyjmujemy w uzasadnionych przypadkach jeśli mają skierowanie od lekarza specjalisty (psychiatry lub neurologa) z podejrzeniem zaburzeń pamięci.
Oddział Dzienny Psychiatryczny Geriatryczny
Zakres świadczeń.
Oddział Dzienny, działający w ramach Centrum Psychoneurologii Wieku Podeszłego oferuje kilkutygodniowe turnusy pobytu dziennego dla pacjentów z otępieniem w celu treningu funkcji poznawczych. W tym czasie pacjenci przebywający w Oddziale korzystają z terapii zajęciowej, poznawczo-behawioralnej, wspierającej, zorientowanej głównie na trening funkcji poznawczych.
Rodzaje i formy proponowanych zajęć:
- gimnastyka poranna
- indywidualna rehabilitacja ruchowa
- trening procesów poznawczych
- zajęcia wyzwalające ekspresję, pomagające w samookreślaniu, sygnalizowaniu potrzeb
- arteterapia
- praca z masą plastyczną
- biblioterapia
- zajęcia kulturalno-oświatowe połączone z elementami muzyko i choreoterapii
- zajęcia relaksacyjne, wyciszające
Celem tych zajęć jest maksymalne, możliwe opóźnienie funkcjonowania pacjenta w życiu codziennym wskutek postępowania choroby, likwidacja izolacji społecznej chorych z otępieniem i innymi zaburzeniami psychicznymi.
Równolegle prowadzony jest proces diagnostyczno-terapeutyczny, trening funkcji poznawczych indywidualnie z psychologiem, psychoedukacja dla opiekunów i rodzin pacjentów. Chorzy mający problemy wynikające z zaburzeń ruchowych biorą udział w grupowych oraz indywidualnych zajęciach rehabilitacyjnych.
Założeniem Oddziału jest opieka nad pacjentami z chorobami otępiennymi, jednak możliwe jest także przyjmowanie pacjentów z innymi zaburzeniami psychicznymi wieku podeszłego, w tym głównie z depresją. W oddziale do dyspozycji pacjentów są: lekarze specjaliści psychiatrzy, lekarz w trakcie specjalizacji z psychiatrii, psycholodzy kliniczni, terapeuci zajęciowi, pielęgniarki, rehabilitanci, konsultujący sopecjalista neurolog.
Do Oddziału kierowani są pacjenci będący pod opieką Centrum Psychoneurologii Wieku Podeszłego, stąd w celu ewentualnego przyjęcia na Oddział Dzienny należy zarejestrować pacjenta do Poradni Psychogeriatrycznej i Leczenia Zaburzeń Pamięci.
Zespół Leczenia Środowiskowego w Psychogeriatrii
Zespół Leczenia Środowiskowego w Psychogeriatrii jest jednostką utworzoną od stycznia 2008 roku w celu zapewnienia ciągłości opieki dla pacjentów psychogeriatrycznych. W przypadku stwierdzenia wskazań psychiatrycznych do leczenia środowiskowego (w miejscu przebywania pacjenta) chorzy kwalifikowani są do takiej formy leczenia. Wskazania zostały określone w zaleceniach konsultanta krajowego ds psychiatrii dotyczących opieki czynnej. Należą do nich objawy psychiatryczne uniemożliwiające wizytę ambulatoryjną w Poradni Psychogeriatrycznej i Leczenia Zaburzeń Pamięci przy stwierdzeniu wskazań do wdrożenia leczenia i braku wskazań do leczenia wbrew woli pacjenta. Są to: nasilone zaburzenia zachowania, nasilone objawy psychotyczne, nasilona apatia, znaczny poziom lęku, zaburzenia krytycyzmu.
Kwalifikacja pacjenta.
Chory powinien posiadać skierowanie do zespołu (druki wzorcowe są dostępne w rejestracji) wystawione przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego z określeniem celu i wskazań do objęcia leczeniem. Opiekun chorego jest umawiany na wizytę kwalifikacyjną przez pielęgniarkę lub lekarza. Wizyty takie odbywają się z reguły we środy. Kwalifikacji dokonuje lekarz. Po zakwalifikowaniu pacjenta do objęcia opieką ustalana jest z opiekunem data wizyty domowej. Plan kolejnych wizyt ustalany indywidualnie.
Cel leczenia.
Celem opieki w zespole jest stabilizacja stanu psychicznego pacjenta i przekazanie do dalszego leczenia w ambulatorium. Zespół nie podejmuje się opieki nad pacjentami z powodu niesprawności ruchowej, w bardzo zaawansowanych zespołach otępiennych wymagających pielęgnacji.
